مقدمه
مجموعه پروژههای اجراشده در سالهای اخیر، بیانگر فعالیت مستمر در حوزه طراحی، ساخت و اجرای سامانههای پایش، مانیتورینگ، انتقال داده، مدیریت انرژی و برق اضطراری در زیرساختهای صنعتی، انرژی، آب و فاضلاب، مراکز داده و مراکز درمانی است.
این مسیر با تمرکز بر پژوهش، طراحی و ساخت تجهیزات و سامانههای اختصاصی آغاز شده و بهتدریج به اجرای پروژههای عملیاتی در مقیاس ملی و استانی توسعه یافته است. در این روند، توسعه تجهیزاتی مانند دیتالاگرهای صنعتی، سامانههای ذخیرهسازی و انتقال اطلاعات، تجهیزات پایش باتری و سامانههای ارتباطی، بستر لازم را برای اجرای پروژههای بزرگتر فراهم کرده است.
در بخش توسعه فناوری، طراحی و ساخت سامانه ARTU-Data Logger برای ذخیرهسازی و ارسال اطلاعات سنسورها، پژوهش و ساخت نمونههای مهندسی دیتالاگر و سیستم انتقال اطلاعات برای فلومترهای الکترومغناطیسی با ارتباط Modbus RTU و همچنین همکاری در طراحی و اجرای سیستم انتقال داده بر بستر خطوط برق (BPLC) از جمله پروژههای انجامشده بودهاند. این فعالیتها در کنار پروژههای تحقیقاتی و مهندسی مانند کنترل هوشمند موتور القایی سهفاز با استفاده از شبکههای عصبی، FPGA و میکروکنترلر، زمینه توسعه دانش فنی در حوزه کنترل، اندازهگیری، پردازش و انتقال داده را فراهم کرده است.
با توسعه این توانمندیها، بخش مهمی از فعالیتها به سمت پایش برخط تجهیزات و زیرساختهای حیاتی گسترش یافته است. در پروژههای مختلف، سامانههای مانیتورینگ برای پایش ولتاژ، جریان، دما، امپدانس، ظرفیت باتری، شرایط محیطی، وضعیت برق ورودی و خروجی، وضعیت UPS و تجهیزات اتاق سرور طراحی و اجرا شدهاند. اطلاعات این سامانهها علاوه بر نمایش محلی، از طریق بسترهای ارتباطی مختلف به نرمافزارهای مانیتورینگ و مراکز کنترل منتقل شده و امکان ثبت، تحلیل و مشاهده وضعیت تجهیزات از راه دور را فراهم کردهاند.
یکی از حوزههای تخصصی شکلگرفته در این مسیر، پایش و مدیریت باتریخانهها و منابع برق اضطراری است. اجرای سامانههای مانیتورینگ باتری در پستهای برق، مراکز دیسپاچینگ و سایر زیرساختهای حساس، امکان شناسایی سریع باتریهای معیوب، پایش پارامترهای الکتریکی و حرارتی و مدیریت وضعیت شارژ و دشارژ را فراهم کرده است. در ادامه، این تجربه در پروژههایی مانند سامانه مدیریت باتریخانه مرکز دیسپاچینگ شهید ترابی با ۳۲ باتری ۱۲ ولت و ۱۰۰ آمپرساعت توسعه یافته و قابلیتهایی مانند ارتباط با PLC، ارسال اطلاعات، اتصال به SCADA، هشدارهای حفاظتی و گزارشگیری نیز به سامانه افزوده شده است.
همزمان، تجربه طراحی و اجرای سامانههای پایش شرایط محیطی و زیرساختی در مراکز حساس نیز توسعه یافته است. در پروژههایی مانند فرودگاه مهرآباد و مراکز داده، پارامترهایی از جمله دما و رطوبت، نشتی آب، باز شدن درب، دود و حرارت، قطعی برق تکفاز، سهفاز و DC و همچنین وضعیت تجهیزات سرمایشی تحت پایش قرار گرفتهاند. این سامانهها با استفاده از پروتکلهایی مانند Modbus TCP و SNMP به نرمافزارهای مانیتورینگ متصل شده و در صورت وقوع خطا، امکان اعلام هشدار محلی، پیامکی و نرمافزاری را فراهم کردهاند.
در کنار حوزه مانیتورینگ، بخشی از پروژهها به اتوماسیون صنعتی و کنترل تجهیزات توان بالا اختصاص داشته است. طراحی و اجرای اتوماسیون سیستم نورد تسمه فولادی، شامل کنترل هفت الکتروموتور سهفاز با توانهای ۷۵ تا ۲۳۰ کیلووات، استفاده از درایوهای VACON-NXS، PLC، انکودر و HMI، نمونهای از این توانمندی در حوزه اتوماسیون و کنترل صنعتی است.
در حوزه زیرساختهای آب و فاضلاب نیز پروژههایی در زمینه اندازهگیری و پایش پارامترهای فرآیندی انجام شده است؛ از جمله طراحی و اجرای سامانههای اندازهگیری فلوی سیالات و همچنین طراحی تابلو ارتفاعسنج مخازن با استفاده از سنسور هیدروستاتیک، دیتالاگر صنعتی و ارتباط امن داده.
در نهایت، این مجموعه تجربهها در پروژههای جدیدتر به حوزه تأمین برق اضطراری و افزایش تابآوری زیرساختهای حیاتی نیز گسترش یافته است. اجرای سیستمهای UPS برای مرکز دندانپزشکی با هدف تداوم فعالیت تجهیزات حساس درمانی، نمونهای از بهکارگیری این دانش در حوزه زیرساختهای درمانی است؛ حوزهای که در آن پایداری برق و جلوگیری از توقف تجهیزات، اهمیت مستقیم در تداوم خدمات دارد.
در مجموع، پروژههای اجراشده نشان میدهند که فعالیتهای مجموعه از طراحی و ساخت تجهیزات الکترونیکی و کنترلی آغاز شده و در ادامه به توسعه یک زنجیره کامل از خدمات شامل اندازهگیری، پایش برخط، ثبت و انتقال داده، مدیریت باتری و انرژی، کنترل و اتوماسیون صنعتی، مانیتورینگ زیرساخت و تأمین برق اضطراری رسیده است. این تجربه، امکان اجرای پروژههای متنوع از سطح تجهیز و سامانه تا سطح زیرساخت و مرکز کنترل را فراهم کرده و بخش قابل توجهی از این راهکارها نیز در محیطهای عملیاتی و زیرساختهای حساس کشور به کار گرفته شدهاند.